Pozarolnicza działalność jako tytuł do ubezpieczeń społecznych z uwzględnieniem ważnych zmian w roku 2021 i od stycznia 2022 r. łącznie ze składką zdrowotna w Polskim Ładzie uzależnioną od rodzaju działalności, form opodatkowania oraz wielokrotnością tej składki

Pozarolnicza działalność jest trzecim co do ilości ubezpieczonych, tytułem do ubezpieczeń. Jako główny akt prawny dotyczący przedsiębiorców wskazuje się ustawę Prawo przedsiębiorców, ale nie należy zapominać, że jest to „normalna” ustawa, a więc akt prawny równy każdej innej ustawie. Tym samym zapisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych są równorzędne i rozstrzygające w zagadnieniach w niej zawartych. Takim zagadnieniem jest chociażby definicja osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, często myloną z definicją pozarolniczej działalności gospodarczej. Różnica między tymi dwoma grupami ubezpieczonych jest bardzo istotna, ponieważ wpływa to w pewnych sytuacjach na odmienność podlegania ubezpieczeniom społecznym i na okresy podlegania tym ubezpieczeniom.

Kolejna różnica to prawo do ulg w ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.

Ważnym tematem jest również rozstrzygnięcie czy wykonywanie działalności na podstawie tzw. umowy kontraktowej lub kontraktu menadżerskiego jest pozarolniczą działalnością.

Zbiegi tytułów do ubezpieczeń, gdy jednym z tych tytułów jest pozarolnicza działalność wymaga również dużej uwagi, z powody sporego stopnia trudności. Jak już ustalimy obowiązek ubezpieczeń społecznych to możemy zweryfikować i ustalić, czy mamy prawo do niższych podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.

Od 1 stycznia 2022 r. dużym utrudnieniem są nowe zasady ustalania podstawy wymiaru składki zdrowotnej. W zależności od formy opodatkowania podstawą może być dochód, dla innych przychód wpływa na wysokość podstawy, a dla niektórych form podstawa ma wysokość zryczałtowaną. Największe problemy sprawa ustalenie wielokrotności składki zdrowotnej przy wielu działalnościach.