Kiedy zaczną obowiązywać nowe regulacje dotyczące temperatury w miejscu pracy?

Zmieniane przepisy wejdą w życie 11 stycznia 2027 r. 

Czego będą dotyczyć zmiany?

Obowiązujący od dnia 11 stycznia 2027 r. nowy § 30a ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy rozróżnia dwie sytuacje:

1. w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę nie wyższą niż 35°C (308 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają,
2. przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, temperatura nie może być wyższa niż 32°C (305 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.

Zmieniane przepisy wprost wskazują, że prace w pomieszczeniach pracy oraz na otwartej przestrzeni nie mogą być wykonywane w czasie, w którym temperatura, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekracza powyższe limity (nowy § 30a ust. 2 w/w rozporządzenia).

Czy są jakieś wyjątki, które będą zezwalać na wykonywanie pracy w temperaturze przekraczającej wskazane ograniczenia?

Tak. Wyjątki te zostały wyliczone w nowym § 30a ust. 8 w/w rozporządzenia. Chodzi tu o: - konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

• pracę w ruchu ciągłym,
• pracę w transporcie i w komunikacji,
• pracę w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych,
• pracę przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób,
• pracę w rolnictwie i hodowli,
• pracę w gastronomii,
• pracę w zakładach hotelarskich,
• pracę w jednostkach gospodarki komunalnej,
• pracę w podmiotach leczniczych i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
• pracę w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,
• pracę w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku, 
• pracowników instytucji, o których mowa w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
• funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz żołnierzy.

Czy będą jeszcze inne ograniczenia odnośnie do temperatury, o których musi pamiętać pracodawca?

Tak. W przypadku gdy temperatura w pomieszczeniu pracy, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekroczy 28°C (301 K), a przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet – 25°C (298 K), pracodawca jest obowiązany:  zapewnić odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające lub ograniczające wzrost tej temperatury, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają, lub  zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników – uzależnione od warunków i specyfiki pracy (nowy § 30a ust. 3 w/w rozporządzenia).

Czy te dodatkowe ograniczenia dotyczą również pracy wykonywanej na zewnątrz?

Tak. Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, gdy temperatura z uwagi na warunki atmosferyczne przekroczy 25°C (298 K), pracodawca jest obowiązany zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników, uzależnione od warunków i specyfiki pracy (nowy § 30 a ust. 4 w/w rozporządzenia).

Jakie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników może zastosować pracodawca?

Możliwości jest wiele. Może to być np.:

• skrócony czas pracy (z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za nieprzepracowane godziny),
• skrócenie czasu pracy jednego dnia i wydłużenie innego (niezbędne zastosowanie równoważnego czasu pracy, który nie może dotyczyć np. kobiet w ciąży czy osób ze stopniem niepełnosprawności),
• zmiana godzin wykonywania pracy (np. 6-14 zamiast 10-18),
• zmiana dni roboczych (np. wolne w upalny wtorek w zamian za roboczą, ale chłodniejszą sobotę),
• rotacja na stanowiskach pracy,
• dodatkowe przerwy, aby umożliwić pracownikom ochłodzenie się lub ogrzanie (z prawem do wynagrodzenia),
• właściwa ocena ryzyka zawodowego,
• przeszkolenie pracowników w zakresie oznak przegrzania i udzielania pierwszej pomocy,
• monitorowanie pracowników pod kątem objawów choroby,
• zapewnienie wody zdatnej do picia lub innych napojów.

Czy takie rozwiązania organizacyjne należy uzgadniać ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników?

Tak. Rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników w pomieszczeniach pracy i przy wykonywaniu obowiązków na otwartej przestrzeni pracodawca ustala po konsultacji z pracownikami w ramach komisji bhp (nowy § 30a ust. 5 w/w rozporządzenia).

Co zrobić, jeżeli u pracodawcy nie działa komisja bhp?

Jeżeli u danego pracodawcy nie została powołana komisja bhp, takie rozwiązania organizacyjne pracodawca ustala w trybie art. 237(11a) Kodeksu pracy oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami (nowy § 30a ust. 6 w/w rozporządzenia).

W praktyce oznacza to konieczność konsultacji tego tematu z pracownikami lub ich przedstawicielami. Co istotne, pracodawca zapewnia odpowiednie warunki do przeprowadzania konsultacji, a zwłaszcza zapewnia, aby odbywały się w godzinach pracy. Za czas nieprzepracowany w związku z udziałem w konsultacjach pracownicy lub ich przedstawiciele zachowują prawo do wynagrodzenia. Pracownicy lub ich przedstawiciele nie mogą ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla nich konsekwencji z tego tytułu.

O czym jeszcze musi pamiętać pracodawca w obliczu zmian przepisów?

Po zakończeniu powyższych konsultacji pracodawca informuje pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy o ustalonych rozwiązaniach organizacyjnych (nowy § 30a ust. 7 w/w rozporządzenia).

„Sposób zwyczajowo przyjęty” może być równoznaczny z wywieszeniem takiej informacji na tablicy ogłoszeń, przesłaniem jej za pośrednictwem poczty elektronicznej, czy też przekazaniem jej podczas zebrania pracowników lub przez bezpośrednich przełożonych.