Rodzaje kontroli ZUS i ich zakres, prawa i obowiązki płatnika składek, najczęstsze nieprawidłowości stwierdzane przez inspektorów kontroli ZUS w zależności od rodzaju kontroli, postępowanie odwoławcze

1. Kontrole okresowe i doraźne:

• Sytuacje, które powodują zarządzenie danego rodzaju kontroli.
• Zakres przedmiotowy przeprowadzanych kontroli.

2. Zasady dotyczące sposobu i trybu przeprowadzania kontroli:

• Obowiązki inspektora kontroli przed wszczęciem kontroli oraz w czasie trwania kontroli.
• Prawa podmiotu kontrolowanego oraz sposób egzekwowania ich uwzględniania przez inspektora kontroli.
• Zasady reprezentowania płatnika składek w czasie kontroli.
• Prawa inspektora kontroli w czasie przeprowadzanej kontroli.
• Sposób dokumentowania i dowodzenia ustaleń kontroli przez inspektora kontroli.

3. Najczęstsze nieprawidłowości stwierdzane w czasie kontroli planowych w zakresie:

• podlegania ubezpieczeniom społecznym,
• ustalania podstawy wymiaru składek dla pracowników,
• rozliczania świadczeń,
• nadpłat i niedopłat świadczeń.

4. Cel i sposób przeprowadzania oraz dokumentowania ustaleń kontroli doraźnych w zakresie:

• zasadność zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń społecznych lub podstawy wymiaru np. w związku z ubieganiem się o wysokie świadczenie z kodem B,
• zasadność zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osoby prowadzącej pozarolniczą działalność lub osoby z nią współpracującej np. w związku z ubieganiem się o wysokie świadczenie z kodem B lub zasiłek macierzyński,
• oględziny składników majątkowych,
• inne np. „prawie jednoosobowa spółka z o.o.” , „iluzoryczny wspólnik”, menadżer.

5. Prawa i obowiązki płatnika składek po zakończeniu kontroli:

• wniesienie sprzeciwu lub zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli,
• prawo otrzymania decyzji administracyjnej,
• data powstania obowiązku korygowanie dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych,
• sposób korygowanie dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych w związku z ustaleniami kontroli ZUS.