Pomoc dla Ukrainy, udzielana za pośrednictwem fundacji niebędącej organizacją pożytku publicznego, pozwala na rozliczenie w rocznym PIT.

Zastosowane źródła prawa:

• ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2021.1128 t.j. z dnia 2021.06.24; dalej: ustawa o PIT),
• ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2020.1406 t.j. z dnia 2020.08.18; dalej: ustawa o CIT).

Komentarz podatkowy:

1. Odliczenie darowizny od dochodu:

Zgodnie z art. 26. ust 1 pkt 9) ustawy o PIT podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29–30cb i art. 30da–30f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b–3e, 4–4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot darowizn przekazanych na cele:

a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele, z zastrzeżeniem ust. 6e,

– w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6% dochodu.

Jednocześnie, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 1) ustawy o CIT podstawę opodatkowania, z zastrzeżeniem art. 21, art. 22, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 7 albo art. 7a, po odliczeniu darowizn przekazanych na cele określone w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organizacjom, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom, określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego, obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 albo w art. 7a ust. 1.

Stosownie zaś do art. 18 ust. 1a ustawy o CIT łączna kwota odliczeń z tytułów określonych w ust. 1 pkt 1, 7 i 8 nie może przekroczyć 10% dochodu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 albo w art. 7a ust. 1 (…).

Z powyższego wynika, że zarówno podatnik PIT, jak i podatnik CIT, ma prawo pomniejszyć podstawę opodatkowania o kwotę przekazanej darowizny, o ile czynność ta spełnia określone przesłanki:

1. jej cel musi być zgodny z art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
2. beneficjentami muszą być wskazane w powyższym akcie podmioty,
3. kwota odliczeń nie może przekroczyć odpowiednio 6% dochodu (podatnicy PIT) lub 10% dochodu (podatnicy CIT).

Ad. 1)

Katalog zadań publicznych określony w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie został przez ustawodawcę szeroko zdefiniowany. Jako zadania publiczne uznawana jest m.in. pomoc społeczna, w tym pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie szans tychże rodzin i osób.

Zatem zarówno wsparcie finansowe, jak i rzeczowe dla uchodźców z Ukrainy, realizuje wyżej wskazany cel publiczny.

Ad. 2)

Beneficjenci przekazywanych darowizn, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, to organizacje pozarządowe niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia.

Zatem darowizny przekazane fundacji niebędącej OPP spełniają również drugą z wymienionych przesłanek, uprawniających do odliczenia takiej darowizny od dochodu.

Ad. 3)

Należy także pamiętać o limicie odliczeń. Kwota odliczenia nie może bowiem przekroczyć odpowiednio 6% dochodu (podatnicy PIT) lub 10% dochodu (podatnicy CIT).

Istotną kwestią jest również prawidłowe udokumentowanie przekazanej darowizny. Zgodnie z art. 26 ust. 7 ustawy o PIT/ art. 18 ust. 1c ustawy o CIT odliczenie darowizny stosuje się, jeżeli wysokość darowizny jest udokumentowana:

• dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego,
• a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Warto także wskazać, że dla możliwości odliczenia darowizny nie ma wymogu posiadania przez wspieraną organizację statusu organizacji pożytku publicznego (OPP).

Kwota faktycznej przekazanej darowizny odliczana jest od:

1) dochodu – przez podatnika CIT oraz podatnika PIT opodatkowanego według skali podatkowej lub podatkiem liniowym,

albo od

2) przychodu – przez podatnika PIT opodatkowanego zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych.

Ważne jest, że podatnicy nie będą musieli czekać z odliczeniami darowizn do rozliczenia rocznego. Można bowiem dokonać tych odliczeń już w trakcie roku podatkowego przy:

• obliczaniu zaliczek na podatek przez podatników CIT i PIT,
• obliczaniu miesięcznego albo kwartalnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przez podatników PIT.

2. Przekazanie 1%:

Niezależnie od powyższego odliczenia wskazujemy, że można także przekazywać 1% podatku zapłaconego w roku podatkowym na rzecz organizacji pożytku publicznego, działającej w oparciu o ww. ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Kwota 1% nie wpływa na wcześniej wskazane darowizny. Są to bowiem dwie zupełnie niezależne instytucje. Na rzecz tej samej organizacji można więc przekazać zarówno darowiznę, jak i 1% podatku. Przy czym w tym przypadku ważne jest już, aby organizacja otrzymująca darowiznę posiadała status OPP.

Zatem z uwagi na fakt, iż fundacja nie jest organizacją porządku publicznego, darczyńcy będą mogli skorzystać jedynie z wyżej omówionego odliczenia, bez możliwości przekazania jeszcze dodatkowego 1% podatku.