Podstawowe zasady rozliczania darowizn w podatku dochodowym

Darowizny nie są co do zasady kosztem uzyskania przychodów, ale można odliczyć je od podstawy opodatkowania w ramach limitu 10% (podatnicy CIT) lub 6% (podatnicy PIT) dochodu. Darowizny rzeczowe na rzecz organizacji pożytku publicznego produktów spożywczych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku od towarów i usług (z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje), są kosztem podatkowym, ale nie można odliczyć ich od podstawy opodatkowania.

Do kosztów uzyskania przychodów nie należy zaliczać podatku należnego VAT, który może być ustalony w przypadku darowizn rzeczowych. Podatek należny może zwiększyć wartość darowizny podlegającej odliczeniu od podstawy opodatkowania wyłącznie w takiej części, która przekracza kwotę podatku naliczonego, jaką podatnik ma prawo odliczyć zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej darowizny.

Oczywiście odliczanie darowizn obwarowane jest dodatkowymi wymaganiami, co do podmiotu i przedmiotu darowizny oraz jej właściwego udokumentowania. Szczegóły są zawarte w przepisach art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przykłady

Podatnik VAT czynny przekazał darowiznę rzeczową do fundacji zajmującej się ochroną środowiska. Przedmiotem darowizny jest kserokopiarka, która była zaliczona do środków trwałych i jest całkowicie zamortyzowana. Przy zakupie odliczono podatek należny w całości. Wartość początkowa urządzenia to 3.500 zł, oszacowana wartość bieżąca to 800 zł netto.

ROZLICZENIE PODATKU VAT NALEŻNEGO:
podstawa opodatkowania - 800 zł
podatek 23% - 184 zł

ROZLICZENIE PODATKU DOCHODOWEGO:
koszty podatkowe - 0 (podatek należny od darowizny nie jest kosztem uzyskania przychodów)
Darowiznę można odliczyć od podstawy opodatkowania w kwocie 800 zł.

Podatnik VAT czynny przekazał darowiznę rzeczową do fundacji, która ma status organizacji pożytku publicznego i zajmuje się wspomaganiem osób bezdomnych. Przedmiotem darowizny są towary handlowe - artykuły spożywcze nabyte w miesiącach poprzednich. Przy ich zakupie odliczono podatek należny w całości. Wartość ewidencyjna towarów wynosi 1.200 zł netto.

ROZLICZENIE PODATKU VAT NALEŻNEGO:
podstawa opodatkowania - 1.200 zł (przy założeniu, że przekazane artykuły spożywcze nie mają obniżonej wartości, np. na skutek upływu terminu do spożycia)
podatek VAT - 0 (zwolnienie wynika z art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku od towarów i usług, jeśli podatnik posiada dokumentację potwierdzającą przekazanie darowizny)

ROZLICZENIE PODATKU DOCHODOWEGO:
koszty podatkowe - 1.200 zł (na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych)
Darowizna nie może być odliczona od podstawy opodatkowania (na podstawie art. 18 ust. 1k ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub art. 26 ust. 6f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Podatnik VAT czynny przekazał darowiznę pieniężną na wsparcie powiatowego domu dziecka. Środki przelano na konto bankowe obdarowanego w wysokości 2.000 zł.

ROZLICZENIE PODATKU VAT NALEŻNEGO:
podstawa opodatkowania – 0
podatek VAT - 0

ROZLICZENIE PODATKU DOCHODOWEGO:
koszty podatkowe - 0
Darowizny nie można odliczyć od dochodu, ponieważ obdarowanym jest jednostka sektora finansów publicznych (art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub art. 26 ust. 1 pkt 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Podstawa prawna:
- Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (jednolity tekst w Dz. U. z 2025 r., poz. 278 z późn. zm.)
- Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst w Dz. U. z 2025 r., poz. 163)
- Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. ,poz. 361 z późn. zm.)