Według ustaw o podatkach dochodowych leasing to umowa zdefiniowana w Kodeksie cywilnym, ale także każda inna umowa, na mocy której jedna ze stron (finansujący) oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie (korzystającemu) środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji podatkowej, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów (art. 17a ustawy CIT i art. 23a ustawy PIT).

W podatkach dochodowych nie ma zatem znaczenia nazwa umowy, ale jej faktyczne postanowienia - jako leasing można potraktować także umowę najmu czy dzierżawy, jeśli zawarte w niej postanowienia są zgodne z warunkami określonymi w ustawie.

Konsekwencją przywołania przy umowach leasingu podatkowej definicji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych jest status stron umów leasingowych. Otóż finansujący, który oddaje rzecz lub prawo w leasing, musi być przedsiębiorcą  (prowadzić działalność gospodarczą lub działalność prowadzoną przez osobę fizyczną polegającą na najmie, dzierżawie oraz zawieraniu umów o podobnym charakterze, wymienioną w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy PIT). Jeżeli leasingowany środek trwały ma kilku współwłaścicieli, każdy z nich jest finansującym. Z kolei korzystającym przy umowie leasingu może być zarówno osoba fizyczna (konsument) wykorzystująca przedmiot leasingu dla celów osobistych, jak i przedsiębiorca. Przy leasingu finansowym na rzecz konsumenta z umowy musi wynikać, że finansujący rezygnuje z amortyzacji przedmiotu leasingu.

Cechy charakterystyczne umów leasingu:

• są zawarte na czas określony,
• finansujący przekazuje korzystającemu prawo do używania rzeczy w zamian za wynagrodzenie pieniężne płatne w uzgodnionych ratach,
• suma uzgodnionych rat odpowiada co najmniej wartości przedmiotu leasingu.

Przepisy ustaw o podatkach dochodowych wyróżniają dwa jego rodzaje: leasing operacyjny i leasing finansowy. Przyporządkowanie zawartej umowy do jednego z leasingów jest bardzo ważne, gdyż wpływa to na odpowiednie rozliczenie przychodów (u finansującego) i kosztów (u korzystającego).

Poniższa tabela obrazuje warunki charakterystyczne dla umów leasingowych:

Normatywny czas amortyzacji to dla środków trwałych czas amortyzacji wynikający z zastosowania stawek amortyzacyjnych zawartych w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustaw PIT i CIT. Dla wartości niematerialnych i prawnych normatywny czas oblicza się stosując stawki amortyzacji wymienione w art. 16 m ustawy CIT lub 22m ustawy PIT.

Przykład

Firma chce zawrzeć umowę leasingu operacyjnego na używanie samochodu osobowego. Należy sprawdzić, jaki minimalny okres jest w tym przypadku wymagalny przez prawo podatkowe.
Stawka roczna amortyzacji wynikająca z tabeli podatkowej wynosi 20% (pozycja 07, grupa 741 KŚT samochody osobowe). Zatem normatywny okres amortyzacji samochodu wynosi 5 lat (100:20).
40% normatywnego czasu amortyzacji to 2 lata (5 lat x 40%).
Minimalny czas umowy leasingu operacyjnego wynosi w tym przypadku 2 lata.

Przykład

Spółka zawarła umowę leasingu samochodu dostawczego. Czas trwania umowy to 1,5 roku. W umowie nie ma zapisu, że amortyzacji dokonuje leasingobiorca.
W świetle prawa podatkowego nie jest to leasing operacyjny (za krótki czas oznaczony) i nie jest to leasing finansowy (brak informacji o amortyzacji przez korzystającego). Podatkowo umowa będzie traktowana jak najem czy dzierżawa.

W trakcie trwania umowy leasingu powinna nastąpić spłata co najmniej wartości początkowej przedmiotu leasingu. Jest to wartość początkowa ustalona w księgach finansującego, zgodnie z art. 16g ustawy CIT lub art. 22g ustawy PIT. Najczęściej wartością początkową jest cena nabycia czy podatkowa wartość firmy, rzadziej koszt wytworzenia, wartość rynkowa lub wartość wynikająca z umowy.

Przykład

Finansujący oddaje w leasing nowo zakupiony środek trwały o wartości początkowej 100.000 zł. Suma ustalonych opłat w umowie wynosi 130.000 zł (bez podatku VAT), zatem umowa spełnia warunek spłaty wartości początkowej przedmiotu leasingu.

Przykład

Finansujący oddaje w leasing po raz kolejny używany środek trwały o wartości początkowej 500.000 zł, dotychczasowym umorzeniu 420.000 zł. Wartość rynkowa urządzenia wynosi 100.000 zł. Suma ustalonych opłat w umowie wynosi 130.000 zł (bez podatku VAT), zatem umowa spełnia warunek spłaty wartości początkowej przedmiotu leasingu.

Podstawa prawna:
- Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (jednolity tekst w Dz.U. z 2025 r., poz. 278 z późn. zm.) - ustawa CIT
- Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst w Dz.U. z 2025 r., poz. 163) - ustawa PIT