Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydała interpretację urzędową z dnia 30 września 2021 r., nr WPI/200000/43/631/2021, na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze. zm.) oraz w związku z art. 83d ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.).
Organ emerytalno-rentowy ocenił, czy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą oraz będący jednocześnie wspólnikiem spółki cywilnej musi zawsze opłacać podwójną składkę zdrowotną.
Weryfikacji podlegało to, czy przedsiębiorca, który będzie uzyskiwał przychody jedynie ze spółki cywilnej – w związku z art. 82 ust. 1 i 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – będzie zobowiązany do opłacania składki z tytułu działalności z ww. spółki cywilnej. Ponadto, czy w przypadku kiedy przedsiębiorca będzie w danym miesiącu uzyskiwał przychody z obu ww. działalności, a następnie w kolejnych miesiącach będzie uzyskiwał przychód jedynie ze spółki cywilnej, to czy będzie zobowiązany odprowadzać w miesiącach, w których występuje przychód z dwóch tytułów, składkę na ubezpieczenie zdrowotne od każdego z nich, a w miesiącach w których przychód występowałby tylko w spółce cywilnej, Przedsiębiorca byłby zobowiązany do odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotnej jedynie z tytułu spółki cywilnej.
Organ rentowy wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy z 6 marca 2018 r. przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Ponadto, przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W konsekwencji, osoby fizyczne prowadzące działalność także w formie spółki cywilnej podlegają wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i podejmują jej prowadzenie na zasadach określonych w przepisach ww. ustawy. W myśl art. 4 działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Powyższe oznacza, że o fakcie prowadzenia działalności gospodarczej decydują wszystkie ww. przesłanki. Natomiast, odnosząc się do argumentów przedstawionych w złożonym wniosku, wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ustawy – Prawo przedsiębiorców, prowadzenie działalności nakierowane jest na osiągnięcie przez Przedsiębiorcę zysku (dochodu) w postaci nadwyżki przychodów nad kosztami (stratami), bowiem brak osiągania przychodów nie oznacza, że działalność nie jest prowadzona. Na tle obecnego stanu prawnego zachowuje swoją aktualność uchwała z 6 grudnia 1991 r. III CZP 117/91, w której Sąd Najwyższy wskazał specyficzne cechy działalności gospodarczej tj. zawodowy (stały charakter), związana z nią powtarzalność podejmowanych działań, podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania, uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Zatem, wyłącznie zawieszenie lub wykreślenie działalności gospodarczej poprzez dokonanie przez Przedsiębiorcą odpowiedniego wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oznacza brak jej faktycznego prowadzenia.
Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne reguluje ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Z przepisów ww. ustawy wynika, że obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
Stosownie do art. 82 ust, 1 i ust. 2 powyższej ustawy, składki na ubezpieczenie zdrowotne należy opłacić od wszystkich przychodów uzyskiwanych z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie jednak, zgodnie z art. 82 ust. 3 tej ustawy, jeżeli ubezpieczony prowadzący pozarolniczą działalność uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5 ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności. Wśród rodzajów działalności została wymieniona działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej oraz pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. W konsekwencji, dla potwierdzenia obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne ma znaczenie oprócz tytułu, również forma prowadzonej działalności. Powyższe oznacza, że dla przedsiębiorcy istnieje obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w podwójnej wysokości.
Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że na przedsiębiorcy ciąży równolegle obowiązek opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne zarówno z działalności jednoosobowej jak i z tytułu przychodów uzyskiwanych ze spółki cywilnej. Niestety brak przychodów nie zwalnia z tego obowiązku.
dr Ewelina Skwierczyńska – doradca podatkowy